door Raymond R. Hausoul – Met Het Lam, de draak en de Domtoren biedt Willem Ouweneel een toegankelijke studie over profetie, wereldrijken en de geestelijke machten achter de schermen van de geschiedenis. Het boek is duidelijk en boeiend geschreven. Wel zal de gemiddelde lezer even tijd moeten nemen voor de denkopgaven waarmee ieder hoofdstuk opent. Die zijn minder bedoeld als luchtige opening en dienen meer als serieuze uitnodiging tot meedenken. Vooral de meer nerdy lezers zullen er plezier aan beleven.
De grote kracht van het boek ligt in de consequente aandacht voor de machten achter de schermen van de wereldse koninkrijken die in de Bijbel een rol spelen. Ouweneel werkt vanuit de veronderstelling dat Israël een centrale plaats inneemt in Gods heilsplan en dat de geestelijke machten zich daarom juist op Israël richten. Daarmee kiest hij nadrukkelijk niet voor een klassieke benadering op de heilsgeschiedenis, maar voor een lezing die afwijkt van veel vroegere christelijke modellen waarin voor Israël vaak geen structurele aandacht was.
De inhoudsopgave laat goed zien waar in het boek de nadruk ligt. In het eerste deel bespreekt Ouweneel de vier wereldrijken uit Daniël. Hierbij gaat het om het Babylonische, Medo-Perzische, Grieks-Macedonische en Romeinse rijk. Vervolgens werkt hij toe naar een bredere visie op acht wereldrijken. Daarbij verbindt hij Daniël met Zacharia en Openbaring en komen ook thema’s als antisemitisme en de belichaming van de machten aan bod.
Het tweede deel is sterk exegetisch van aard en concentreert zich op de zeventig jaarweken van Daniël 9. Ouweneel bespreekt hier verschillende benaderingen, vergelijkt teksttradities en biedt een uitvoerige uitleg van de beroemde slotverzen in dit hoofdstuk.
In het derde en vierde deel verschuift de aandacht naar Openbaring, met nadruk op het Lam, de draak, de beesten en Babylon. Ook het islamitische rijk en Rusland komen ter sprake, wat gezien de actualiteit ongetwijfeld veel belangstelling zal oproepen.
Het slotdeel biedt een nabeschouwing en een bredere terugblik op steden en centra van macht binnen de besproken wereldrijken.
Sterk is dat Ouweneel zich niet opsluit in de eigen traditie. Net als eerder in De toekomst van God schrijft hij nuchter over de leer van de opname, maar in dit boek durft hij ook kritische vraagtekens te zetten bij de bedelingenleer en bij klassieke evangelische toekomstverwachtingen. Die bereidheid om eigen vooronderstellingen opnieuw te doordenken, maakt het boek boeiend en fris.
Opvallend interessant zijn de historisch-profetische benaderingen die Ouweneel veelvuldig gebruikt. Tegelijk zit daar ook een beperking. Hij werkt zulke lijnen niet altijd verder uit, waardoor sommige nieuwe voorstellen wat beknopt blijven. Dat geldt bijvoorbeeld voor zijn visie op de 1260 dagen in Daniël, die hij als 1260 jaren leest. Die gedachte prikkelt, maar blijft naar mijn gevoel te onuitgewerkt om echt overtuigend te worden. Juist daar mist de exegese de verdieping die je elders in het boek wel tegenkomt.
Minder gelukkig zijn enkele slordigheden in de literatuurlijst, waar bepaalde namen meer dan eens voorkomen. Zulke fouten zijn jammer, zeker in een boek dat verder de indruk wekt zorgvuldig opgebouwd te zijn.
De titel is intussen uitstekend gekozen. Wat de Domtoren met het Lam en de draak te maken heeft, moet de lezer vooral zelf ontdekken. Dit motief is niet zomaar een aardige vondst, maar speelt een betekenisvolle rol in het geheel.
Het Lam, de draak en de Domtoren is een prikkelend en origineel boek, dat bekende profetische thema’s in een verrassend licht zet. Niet alles is even ver uitgewerkt en juist sommige gedurfde voorstellen hadden meer onderbouwing verdiend. Maar als geheel is dit een waardevolle eyeopener. Het is een boek dat uitnodigt om anders te kijken naar Daniël, Openbaring, Israël en de machten achter de geschiedenis. Voor lezers die minder bekend zijn met deze thematiek vraagt het misschien wat inspanning, maar wie die moeite neemt, krijgt veel stof tot nadenken terug.
Willem J. Ouweneel, Het Lam, de draak en de Domtoren (Gideon, 2025, 336 blz.)